Vasten tijdens chemo

Dit blog is een vertaling van de Engelstalige blog van Tom Marsilje’schemo in the fast lane “

Ik heb meer dan een jaar overwogen of ik dit lange blog nou wel of niet zou moeten schrijven. Veel medepatiënten hebben het mij gevraagd, maar ik heb geaarzeld. Waarom ik twijfelde? Van elk blog dat ik publiceer, moet ik diep in mijn hart er van overtuigd zijn dat de kans dat uit het delen van mijn persoonlijke ervaringen en wetenschappelijke overwegingen iets goeds voortkomt, veel groter is dan dat er iets kwaads uit volgt. Overwegingen die zoals bij elke wetenschappelijke discussie gepaard gaan met de nodige aannames en veronderstellingen.

Aan het slot van mijn vorige blog (De kracht van hoop in stadium 4) gaf ik aan een manier te onderzoeken om de bijwerkingen van mijn nieuwe serie Folfiri chemokuren te verminderen. Ik denk dat ik nu genoeg observaties bij mijzelf heb opgedaan, om het blog te kunnen publiceren zodat ik sommige mensen kan helpen daarmee.

Ik hoop echt dat ik een aantal mensen kan helpen met de vaak nare bijwerkingen van chemo, met de nadruk op het woord “hoop”. Deze blogpost is gebaseerd op gegevens van preklinisch onderzoek (Vert: op dieren en celkweken ) en resulteert niet altijd (eigenlijk “vaak niet”) in hetzelfde resultaat bij mensen.

Maar, ik geloof dat er aanwijzingen zijn in het lichaam van deze gekke wetenschapper die goed genoeg zijn om te delen, maar onthoud wel dat deze waarnemingen anekdotisch van aard zijn en niet bij iedereen hetzelfde aanwezig hoeven te zijn.

Over dit onderwerp wordt heel veel gepraat op online patiënten fora: de mogelijke voordelen van het vasten tijdens chemotherapie, wat geen lichte kost is.

Chemotherapie, zelfs met de verbeterde methodes om met bijwerkingen om te gaan, kan nog steeds bij veel patiënten veel ongemak veroorzaken. Het zorgt niet alleen voor een vermindering van de kwaliteit van leven, maar kan zelfs leiden tot het verlagen van de dosering en/of het stoppen van de therapie. Wat de vooruitzichten en levensverwachting direct negatief beïnvloedt.

Dus het beheersen van bijwerkingen is een erg belangrijk onderwerp. Voor niet-patiënten die dit lezen: vaak is men onbewust van, of onderschat men hoe ernstig de bijwerkingen bij sommige patiënten zijn en de noodzaak om hier wat aan te doen!

Voordat ik in de gepubliseerde preklinische data duik en mijn persoonlijk ervaringen vertel, wil ik een aantal punten expliciet benoemen:

  • Ik ben geen arts en dit blog is niet bedoeld als medisch advies, in het algemeen, of voor een individuele patiënt. Het is zuiver informatie vanuit de wetenschappelijke literatuur en mijn persoonlijke ervaringen.
  • Mijn eigen ervaringen en de preclinische onderzoeken die ik hier bespreek, hoeven niet op dezelfde manier uit te werken bij andere patienten.
  • Ga niet vasten zonder overleg met je dokter.
  • Vast niet als jij je gewicht niet goed op peil kan houden.

Okee, klaar ? Hier gaan we…..

Professor Valter Longo

De wetenschappelijke hypotheses en bijbehorende onderzoeken die ik hier bespreek staan voornamelijk onder leiding van professor Valter Longo.( alhoewel het nagebootst is bij onafhankelijke laboratoria). Prof.Longo is hoogleraar aan de USC Davis School voor Gerontologie met een gedeelde aanstelling bij de afdeling Biologische wetenschappen. Hij is ook directeur van het USC Longevity Institute.

Het doel van dit blog is niet om alle wetenschappelijke details te bespreken, ik zal alleen de grote lijnen, data en hypotheses van zijn onderzoek in gewone mensentaal uitleggen-, maar wel met de link naar de originele documenten. Aanbevolen wordt die te downloaden wanneer iemand ze wil gebruiken voor bespreking met zijn arts/ behandelend team.

De Basis van de preklinische onderzoeken.

Ten eerste, wat is “vasten”? In essentie is vasten kortstondig uithongeren, met de nadruk op “kortstondig ” . Als mensen denken aan vasten of uithongeren, zien ze de gevolgen van lange vasten op lange termijn of uithongeren voor zich, zoals in de foto beneden (na 24 weken beperkte voeding)

Hier tegenover staat het vasten voor kortere periodes, in de orde van grootte van een paar dagen, dat in veel oude tradities en religies regelmatig gebeurt. Wanneer jij je lichaam onthoudt van voedingsstoffen, al is het maar voor even, treden er een hele serie van biologische effecten op.

starvation-experiment-7-health

Wat gebeurt er in je lichaam als het tijdelijk onthouden wordt van voedingsstoffen? Ik ga hier niet in op de complexe wetenschappelijke details (hieronder staan hyperlinks naar – ik denk meestal gratis- artikelen als je daar belangstelling hebt voor de details), maar dit is wat er ongeveer gebeurt:

Gewone cellen zijn slim, als je voedingsstoffen tekort komt, wat doe je dan? Je houdt je in, probeert energie te besparen, blijft lekker rustig liggen, zoals in een winterslaap. Dat doen normale cellen. Ze delen zichzelf minder en bewaren hun energie totdat er meer voedingsstoffen beschikbaar komen. Dit in tegenstelling tot kankercellen, die zijn dom, ze blijven gulzig doorgaan, ook al zijn er geen voedingsstoffen.. Ze willen blijven groeien en delen ongeacht hoe moeilijk het wordt, ze bewaren geen energie maar gaan liever dood dan even te pauzeren.

In de foto bovenaan dit bericht, zijn kankercellen het konijn en de normale cellen de schildpad. Het konijn denkt dat hij de wedstrijd sowieso zal winnen omdat hij het snelste gaat ( snelste kan delen). Maar onder de juiste omstandigheden kan de schildpad, die bewust langzamer gaat, winnen. Dit is de hypothese die blijkt uit onderstaande data.

Hieronder de gegevens die Professor Longo heeft verzameld over vasten en chemotherapie tot nu toe, bij elkaar genomen geeft het een zeer interessant beeld.

1.) Raffaghello, L. et al. (2008) Proceed. Natl. Acad. Sci. 105(24), 8215-8220

In deze studie was het belangrijkste doel om de chemobijwerkingen te verminderen door het vasten. De onderzoekers lieten muizen 48 uur vasten voordat ze een hoge dosis chemo kregen (etoposide, 80 mg/kg). Van de 23 muizen die niet vastten overleden er 10 door de giftigheid van de chemo . De muizen die wel bleven leven, vertoonden kenmerken van vergiftiging: ze bewogen minder, verzorgde hun vacht slechter en namen een ineengedoken houding aan . Dit in tegenstelling tot de muizen die gevast hadden, daar ging er maar 1 van de 17 dood. De muizen die gevast hadden vertoonde daarnaast geen tekenen van stress of pijn.

2.) Changhan Lee et al. (2012) Sci Transl Med. 4 (124), 124ra27.

In deze studie lag de nadruk op het verhogen van de effectiviteit van chemo. Het resultaat was dat het vasten de tumorgroei vertraagde en het effect van de chemotherapie vergrootte, en daarbij de overlevingskans aanzienlijk deed toenemen in verschillende diermodellen, borst(4T1,MDA-MB-231) melanoom(B16), goioom(GK26), neuroblastoom(NXS2,Neoro-2a,ACN), eierstok(OVCAR3).  Hierbij werd gebruik gemaakt van de chemostoffen Doxorubicine, Cyclophosphamide and Cisplatine (afhankelijk van het model).

3.) Bianchi, G. et al. (2015) Oncotarget. 6(14), 11806-11819. I

In deze studie bekeken ze vasten in combinatie met het nemen van Oxaliplatin in het CT26 CRC diermodel, via micro-PET analyse en het meten van de groei van de tumoren. Micro-PET analyse liet zien dat de combinatie van vasten en Oxaliplatin de laagste tumor glucose consumptie gaf, wat weer gecorreleerd kan worden met de minst snelle groei van een tumor.

4.) Caffa, I. et al. (2015) Oncotarget. 6(14), 11820-11832. 

De vorige studies lieten zien dat vasten synergetisch werkt bij chemotherapie gericht op het vergiftigen van cellen. Maar wat gebeurt er met gerichte therapieën zoals EGFR, ALK en andere kinase remmers (Vert: celgroei remmers) zoals Regorafenib?

Ze bekeken de impact van vasten bij het gebruik van gerichte kinase remmers in twee modellen: het H3122 diermodel model (EML4-ALK niet kleincellige longkanker, behandeld met crizotinib) en het HCT116 diermodel (KRAS-mutante darmkanker, behandeld met Regorafenib).

Zoals in het artikel hierboven met de combinatie van vasten en de chemotherapie, zorgde een cyclus van twee weken vasten,  met dagelijkse inname van gerichte celremmende middelen, voor de grootste vermindering in tumorgroei in beide modellen.

5.) Pietrocola, F. et al. (2016) Cancer Cell. 30, 147-160.

Deze interessante studie keek naar wat voor invloed het immuunsysteem had op de effecten van vasten, samen met Oxaliplatin (immunogenetische chemotherapie)

Het fibrosarcoma MCA205 model bekeek bij muizen met een goed werkend immuun systeem (C57BL/ 6 muizen) en muizen met een slecht werkend immuunsysteem (athymic nu/nu muizen). Alleen in de muizen met een goed werkend immuumsysteem hadden of oxaliplatin of het vasten effect in dit model.

6.) Safdie, F. M. et al. (2009) Aging. 1(12), 1-20 and Dorff, T. B. et al. (2016) BMC Cancer. 16, 360.

Maar hoe zit het nu met het testen op mensen?. Deze twee studies zijn de eerste in het bestuderen van vasten en chemotherapie. In de eerste studie werden 10 patiënten met verschillende soorten kanker en chemo gevolgd met het vasten tijdens de chemorondes. 6 van de 10 patiënten konden direct verschillen merken in de bijwerkingen tussen vasten en niet vasten. Ze rapporteerden door te vasten minder uitputting, slapte en buikklachten. Vasten leek ook niet ten koste te gaan van het verkleinen van de tumor en het dalen van tumormarkers (in het bloed) door de chemotherapie.

In de tweede studie werden 20 patiënten getest in het USC Norris Comprehensive Cancer Center (NCT00936364) Een periode van maximaal 72 uur vasten (48 uur voor het chemo infuus en 24 uur na het chemo infuus)  werd veilig bevonden en vol te houden voor patiënten die op platinum gebaseerde chemo kregen (cisplatine of carboplatin).  Alhoewel deze studies veelbelovend lijken te zijn is een gerandomiseerd onderzoek nodig om te bewijzen dat vasten tijdens chemo zowel de effectiviteit als de bijwerkingen positief kan beïnvloeden.

Samenvattend:

  1. In diermodellen, lijkt vasten zowel de mate van vergiftiging door chemo te verminderen als ook de werking van chemo positief te beïnvloeden. Het lijkt ook de effectiviteit te verhogen van de gerichte kinase celremmers.
  2. In de voorlopige klinische studies lijkt vasten in combinatie met chemotherapie veilig te zijn en heeft op het eerste oog geen negatieve invloed op de effectiviteit van de chemo.
  3. In het algemeen: Het lijkt alsof het slimme gedrag van normale cellen bij het afsluiten van voedingsstoffen hen beschermt tegen vernietiging door het kankermedicijn. De domme kankercellen krijgen echter een dubbele slag te verwerken, ze verbruiken veel energie vanwege de honger, (wat hen schaadt) en daarnaast worden ze ook nog aangevallen door de chemo. Het ene diermodel laat een meer significant effect zien dan het andere, maar in geen enkele studie was de toevoeging van vasten negatief voor de effectiviteit van de behandeling. Hoe diermodellen zich laten vertalen naar klinische data is onbekend, maar al het gepubliceerde preklinische materiaal en de niet gerandomiseerde klinische data lijken te laten zien dat vasten werking van het medicijn niet verminderd en misschien wel vermeerderd, terwijl het tegelijkertijd de bijwerkingen kan verminderen.

2015-03-21_what-the-heck-is-anti-egfr-therapy_mad-scientist

Nu over naar mijn persoonlijke ervaring, een wetenschappelijk experiment met Mijn Eigen Lichaam!

Medicijn: FOLFIRI

Deze chemotherapeutische cocktail bevat de cytotoxische medicijnen 5-FU en Irinotecan. De bijwerkingen die FOLFIRI kan veroorzaken zijn onder meer haaruitval, oncontroleerbare diarree ( door irinocan, die de bijnaam heeft,” I ran to the can”  ik ren naar de plee) huidproblemen, mondzweertjes, pijn in de slokdarm , misselijkheid, overgeven en vermoeidheid. De meeste van deze bijwerkingen komen door het willekeurig doden van epitheelcellen (cellen in het slijmvlies) of ze nu kankercellen zijn of goedaardig. Deze opsomming bevat alleen de meest voorkomende bijwerkingen maar is lang niet compleet, zoals je ziet is het helemáál niet erg zo giftig (ahum) maar dit is gewoon de wereld van traditionele cytotoxische chemotherapie! FOLFIRI werkt voor veel patiënten (ook voor mij !) en het helpt velen om langer te leven (mij ook maar het heeft wel een giftige prijs.

Tijd om de theorie te testen (op mij!)

Iedere patient is anders, ik zal m’n observaties die ik gezien en gevoeld heb in mijn lichaam gedurende een aantal verschillende experimenten beschrijven en uitleggen. Maar het zal niet hetzelfde zijn bij iedereen. Wat ik ervaren heeft mij er van overtuigd dat bij mij vasten de giftige effecten/bijwerkingen van de chemo aanzienlijke heeft verminderd.

Ik heb drie afzonderlijke FOLFIRI chemokuren gedaan.

  • Van 10-2012 tot 1/2013 ( niet vastend)
  • Van 11/2015-5/2016 ( vasten, met tussendoor een niet-vasten periode als controle)
  • Van 8/2016 tot nu (vasten, met tussendoor een niet-vasten periode als controle)

Mijn eerste FOLFIRI ronde, niet vasten (10/2012 – 1/2013)

De eerste keer dat ik FOLFIRI kreeg was zwaar, heel zwaar. Ik verloor veel haar, had vreselijke diarree. Ik had pijn in mijn slokdarm, mond, bovenop mijn voeten door schade aan de epitheel cellen.. Het was niet een kuur waar ik ooit terug naar wilde keren. Maar ik ploeterde erdoorheen, want in stadium 3 van darmkanker ga je voor genezing door chemo.

Deze bijwerkingen zijn eigenlijk een van de belangrijkste redenen waarom ik FOLFIRI zo lang mogelijk heb uitgesteld toen ik stadium 4 werd en genezing door chemo niet meer mogelijk was. De eerste terugval werd gezien op scans in Augustus 2013. Normaal gesproken word je onmiddellijk op FOLFIRI gezet, (of op een nog zwaardere kuur het chemo broertje, FOLFORINOX) .

Ik heb er alles aan gedaan om zo laat mogelijk te hoeven starten met de zware chemo van FOLFIRI. Tot november 2015- 2 jaar nadat de stage 4 uitzaaiingen verschenen op de ct scans!

Gedeeltelijk kwam dit omdat mijn kanker langzaam groeit en ik het nut niet inzag om de tumor onder druk te zetten, zodat hij agressiever zou worden om de chemo te kunnen overleven. Maar een andere grote reden was dat ik mij al die bijwerkingen herinnerde, ik mij voelde 100% gezond voelde en echt niet terug wilde naar die bijwerkingen zolang het niet noodzakelijk was.

Gelukkig ontdekte ik de research van prof Longo naar vasten en chemo, onderzoek dat sindsdien door meerdere groepen is herhaald in preklinische modellen. Kijkend naar de klinische en preklinische rapporten die gepubliceerd werden, raakte de wetenschapper in mij genoeg overtuigd van de mogelijkheid om resultaten te herhalen in mensen. Zo, dat ik het zelf een kans wilde geven.

fasting-be-back-soon

Mijn tweede FOLFIRI ronde, editie vasten;  periode (11/2015-5/2016)

Prof. Longo’s research houdt in dat men vast voor het chemo infuus ( om de goeie cellen de kans  te geven in winterslaap te gaan voordat de chemo aanvalt) tijdens én tot 24 uur na het infuus (om te voorkomen dat de goede cellen ontwaken tijdens het hoogtepunt van de chemo).

Ik had de mazzel om de keuze te kunnen maken om de 5-FU dosis als een bolus injectie te doen zodat ik niet de pomp mee naar huis hoef te nemen. De meeste patienten gaan naar huis en dragen twee dagen lang een 5-FU chemopomp nadat het hoofdinfuus gedaan is in het ziekenhuis. Als je alle tijd bij elkaar optelt kom je al gauw op meer dan 4 dagen vasten.  Niet onmogelijk om te doen, maar wel zwaar.

In onderzoeken geeft de pomp betere uitkomsten, daarom is het de standaard methode, waarom koos ik dan toch voor de bolus?

Dat is de balans tussen kwaliteit en kwantiteit van leven die ik probeer te bewaken, ik haat die pomp. Maar nog belangrijker, mijn kinderen haten de pomp (Amelie was er heel bang van toen ze 5 was) dus maakte ik de persoonlijke beslissing, als mijn kanker onder de duim gehouden kon worden zonder pomp, dan wilde ik dat proberen. En ik had geluk, FOLFIRI zonder pomp zorgde in mijn geval voor een behoorlijke verkleining van de tumoren.

Hoe lang vast ik? Ik vast in totaal 60 uur, 36 uur voor het infuus en 24 uur er na. Ik vind deze duur goed te doen. Tuurlijk heb ik honger na 24 uur, maar daarna komt de misselijkheid van het infuus en dan is het laatste waar ik aan denk eten. Al ik gevast heb, heb ik 24 uur na het infuus geen misselijkheid meer en als ik dan na 60 uur het vasten verbreek heb ik enorm veel trek.

Eet ik iets tijdens het vasten? Nee, ik drink water en vanwegen mijn caffeine verslaving drink ik wat zwarte koffie s’morgens,  maar echt nul voedingstoffen komen naar binnen, ik verbreek mijn vasten met een grote lunch, 24 uur na het infuus.

Wat betekent dat voor mijn gewicht? Ik eet opzettelijk grote hoeveelheden op de andere dagen van de chemocyclus om te compenseren voor die 60 uur. Gewichtsverlies? Ik kom gemiddeld een halve kilo tot een kilo aan per maand tijdens het vasten.

De grote vraag, hoe gaat het met de bijwerkingen? Bijna allemaal zijn ze minder. Weinig haar verlies, geen pijn in mijn mond of voeten. Geen diarree, veel minder pijn in mijn slokdarm.

De enige duidelijk merkbare bijwerking die overbleef was de moeheid, maar in de wereld van chemo bijwerkingen is vermoeidheid niet het ergste. Ik doe liever een middagdutje dan dat ik ongecontroleerde diarree heb!

Een controle experiment tussendoor

In het midden van de FOLFIRI periode deed ik een controle experiment, ik moest bloed geven voor mijn persoonlijke immunotherapie project. Voor dat bloedprikken moest mijn bloedwaarde zo hoog mogelijk zijn. Dus in plaats van vasten, voor de start van het chemo infuus, at ik een zeer eiwitrijk dieet tot aan het infuus. Wat gebeurde er? Het belangrijkste was dat mijn huid de dag na het infuus aanvoelde alsof die chemisch verbrand was. Een paar dagen later sloeg de diarree toe. Toen ik bij de volgende cyclus weer ging vasten verdwenen de bijwerkingen ook weer.

De derde ronde, gemixed.(8/2016-nu)

Tijdens eerste infuus na de zomerstop moest ik weer bloedprikken voor het immunotherapie project en dus kon ik niet vasten voor het eerste infuus. Het was het ergste infuus dat ik ooit gehad heb. Ik lag dagen in bed, dagenlang oncontroleerbare diarree . Ik verloor 4 kg in twee weken. Haar begon binnen een paar dagen uit te vallen. Het was afschuwelijk, afgezien van wat kleine lichtpuntjes: Ik kon niet wachten om het volgende infuus te doen met vasten. Het resultaat : veel minder tijd in bed en geen diarree!

Dus samengevat:

  • FOLFIR ronde 1, niet vasten, vreselijke bijwerkingen
  • FOLFIRI ronde 2 en 3, vasten, afgezien van vermoeidheid, minimale bijwerkingen
  • Tussentijds experiment ( tijdelijk stoppen met vasten): de vreselijke bijwerkingen kwamen terug.

Dit zijn dus de observaties omtrent vasten bij mijzelf. De pre-klinische artikelen zeiden ook dat naast het afnemen van de bijwerkingen, de werking tegen kanker zou toenemen.

Er is geen manier om te meten hoe dat bij mij zit, Maar als een wetenschapper wil ik best een risico met mijn lichaam nemen door de preklinische research op te volgen. Tot nu toe heb ik op FOLFIRI (zonder pomp) goed gereageerd en het stabiliseert mijn kanker. Gaat het beter of slechter dan zonder vasten? Ik zal het nooit weten, maar, ik weet niet zeker of ik FOLFIRI wel aan zou kunnen met de bijwerkingen zonder vasten, en als dat betekent dat ik minder moet nemen, of in het ergste geval moet stoppen, dan zou dat het ultieme voorbeeld van verlies van werking tegen kanker zijn.

Een ramp voor mijn behandelplan, want er is voor darmkanker niet veel anders meer als je FOLFOX, FOLFIRI en Erbitux hebt gehad. De andere FDA goedgekeurde chemo’s hebben maar weinig werkzaamheid.

Dus dit wetenschappelijke experiment van iets dat niet in een klinische trials wordt bestudeerd heeft misschien wel waarlijk grote gevolgen, hopelijk goede, maar mogelijk slechte. Stadium 4 darmkanker is dus niet voor watjes.

Mogelijke GEVAREN voor 5FU pomp dragers.

Zoals ik zei, de meeste patiënten in de eerstelijns chemotherapie kuren FOLFOX en FOLFIRI dragen een pomp thuis. Mogelijk ontstaan er gevaren als je een 36-48 uur vast voor het infuus en de 24 uur er na.

  • Samen met de tijd van de pomp is dat een hele lange tijd om te vasten en om je gewicht op peil te houden ( en dat is erg belangrijk)
  • Als een patiënt begint met vasten maar dit niet volhoudt terwijl de pomp nog steeds bezig is, kan dit in theorie vergiftiging van de lever tot gevolg hebben volgens prof. Longo.

Dus, als je er over denkt om te vasten met de pomp, neem deze bovenstaande opmerkingen serieus als je met je arts gaat praten voor medisch advies.

En dan nog voor de laatste keer, ik adviseer niemand mij na te doen. Ik beschrijf uitsluitend de literatuur en wat ik zelf heb geobserveerd. Als je wil vasten tijdens chemo wilt proberen dan zijn de belangrijkste dingen om te onthouden: vertel je arts het voor advies, en stop als je te veel gaat afvallen.

Toevoeging 1/10/2016:

Ik heb al van diverse medepatiënten meldingen ontvangen dat zij dezelfde positieve vermindering van bijwerkingen hadden. En dat zij ook een tussentijdse proef deden zonder vasten zodat ze oorzaak en gevolg kunnen onderscheiden.

Als je met advies van jouw dokter het vasten heb geprobeerd, laat het dan weten hier op mijn blog , eventueel onder pseudoniem, zodat we alle reacties bij elkaar houden binnen dezelfde discussielijn.

Amateur wetenschap met n=1 experimenten met real-time reportage van data. Niet zo goed als een echt gerandomiseerd proefonderzoek om oorzaak en gevolg aan te tonen, maar ik vind het wel geweldig!

Vasten is onderdeel van veel oude culturen, misschien wordt door prof. Longo’s degelijke en zorgvuldig uitgevoerde onderzoek het ooit deel van het standaard behandelingsprotocol. Het is nu zeker onderdeel van het mijne.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: